Strategjia europiane për Ballkanin

 

Komisioni Europian miratoi Strategjinë për Zgjerimin me Ballkanin Perëndimor, duke konfirmuar të ardhmen europiane të rajonit si një investim gjeostrategjik për stabilizim, për Europë e fortë dhe të bashkuar bazuar në vlerat e përbashkëta. Ajo përcakton prioritetet dhe fushat e bashkëpunimit të përforcuar të përbashkët, duke adresuar sfidat specifike me Ballkanin Perëndimor, në veçanti nevojën për reforma themelore dhe marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë.

Një perspektivë e besueshme e zgjerimit kërkon përpjekje të qëndrueshme dhe reforma të pakthyeshme. Progresi përgjatë rrugës europiane është një proces objektiv dhe bazuar në merita, i cili varet nga rezultatet konkrete të arritura nga secili vend.

Komisioni Europian njoftoi gjashtë nisma anëtare – veprime specifike që BE do të marrë përsipër vitet e ardhshme për të mbështetur përpjekjet transformuese të Ballkanit Perëndimor në fusha me interes të ndërsjellë. Këto variojnë nga iniciativat për forcimin e sundimit të ligjit, bashkëpunimin e përforcuar mbi sigurinë dhe migrimin përmes ekipeve të përbashkëta hetimore, rojet kufitare dhe bregdetare europiane, zgjerimin e Unionit të Energjisë të BE-së në Ballkanin Perëndimor ose uljen e tarifave të roamingut dhe zgjerimin e broadband në rajon. Strategjia gjithashtu nënvizon nevojën që BE të jetë e gatshme të mirëpresë anëtarët e rinj sapo të kenë përmbushur kriteret.

Kryetari i Komisionit Europian Jean-Claude Juncker deklaroi: “Investimi në stabilitetin dhe prosperitetin e Ballkanit Perëndimor nënkupton investimin në sigurinë dhe të ardhmen e Bashkimit tonë. Megjithëse nuk do të ketë zgjerime të mëtejshme nën këtë mandat, sot Komisioni Europian po vizaton rrugën europiane përpara për Ballkanin Perëndimor. Me vullnet të fortë politik, reforma reale dhe të qëndrueshme dhe zgjidhje përfundimtare për mosmarrëveshjet me fqinjët, Ballkani Perëndimor mund të ecë përpara në rrugët e tyre europiane. Nëse kjo arrihet, do të varet nga meritat e tyre objektive. Komisioni Europian do të jetë rigoroz, por gjithashtu do të jetë i drejtë. Do të udhëtoj në secilin nga vendet e Ballkanit Perëndimor në fund të këtij muaji me një mesazh të qartë: të vazhdojmë reformimin dhe do të vazhdojmë të mbështesim të ardhmen tuaj europiane “.

Gjatë publikimit të dokumentit nga shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Europian Federica Mogherini dhe komisioneri për zgjerim, Johanness Hahn, u tha se strategjia hap dyert për integrimin e rajonit.

Federica Mogherini komentoi: “Ballkani Perëndimor është pjesë e Europës: kemi të njëjtën histori, të njëjtën gjeografi, të njëjtën trashëgimi kulturore dhe të njëjtat mundësi dhe sfida sot dhe në të ardhmen. duke punuar gjithnjë e më shumë së bashku për t’i garantuar popullit tonë zhvillim ekonomik dhe social dhe siguri. Kjo strategji tregon rrugën që kemi para nesh: për të gjithë partnerët tanë të gjashtë për të kapërcyer njëherë e përgjithmonë të kaluarën, për të gjithë ne së bashku për ta bërë procesin e Ballkanit Perëndimor drejt Bashkimit Europian të pakthyeshme dhe për të mbajtur ribashkimin e kontinentit. Kjo strategji na jep të gjithëve një perspektivë të përbashkët, të qartë, të besueshme dhe konkrete për secilën nga integrimet e gjashtë partnerëve tanë në BE. Muajt ​​e ardhshëm do të jenë jo vetëm intensivë, por edhe vendimtarë për të siguruar që kjo mundësi historike dhe unike të realizohet”.

Komisioneri për Politikat e Fqinjësisë Europiane dhe Negocimet e Zgjerimit Johannes Hahn theksoi: “Sot ne konfirmojmë se dera e Bashkimit tonë është e hapur për Ballkanin Perëndimor i cili tashmë është një enklavë i rrethuar nga BE dhe se oferta jonë është e sinqertë. Me qasjen e re, të mbështetur me masa konkrete, ne po forcojmë procesin e zgjerimit që kërkon përpjekje të besueshme dhe reforma në këmbim, në veçanti për forcimin e sundimit të ligjit, duhet të punojmë për të mirën e qytetarëve “.

 

Përqëndrohuni në reformat bindëse dhe vendimtare

Për të përmbushur kriteret e anëtarësimit në BE dhe në interesin e tyre, Ballkani Perëndimor duhet të zbatojë reforma gjithëpërfshirëse në fusha vendimtare. Sundimi i ligjit, të drejtat themelore dhe qeverisja duhet të forcohen ndjeshëm. Reformat gjyqësore, lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, dhe reforma e administratës publike duhet të japin rezultate reale dhe funksionimi i institucioneve demokratike duhet të rritet seriozisht. Reformat ekonomike duhet të ndiqen me energji në mënyrë që të adresohen dobësitë strukturore, konkurrencën e ulët dhe normat e larta të papunësisë.

Të gjitha vendet duhet të kryejnë, si në fjalë, ashtu edhe në vepër, të kapërcejnë trashëgiminë e së kaluarës, duke arritur pajtimin dhe zgjidhjen e çështjeve të hapura, në veçanti mosmarrëveshjet me kufijtë, shumë përpara pranimit në Bashkimin Europian.

 

Strategjia shpjegon hapat që duhet të hedhin Mali i Zi dhe Serbia për të përmbushur procesin e anëtarësimit deri më 2025, ndërsa vendet tjera mund të synojnë atë afat. Mali i Zi dhe Serbia janë të vetmet vende që tashmë janë të përfshira në negociatat për anëtarësim. Kjo perspektivë përfundimisht do të varet nga vullneti i fortë politik, realizimi i vërtetë dhe i qëndrueshëm i reformave si dhe zgjidhjet përfundimtare të kontesteve me fqinjët, thuhet në dokument.

Shqipëria dhe Maqedonia janë duke shënuar përparim të dukshëm në rrugët e tyre europiane dhe Komisioni është i gatshëm të përgatisë rekomandimet për hapjen e negociatave të anëtarësimit, në bazë të kushteve të përmbushura.

Komisioni do të fillojë të përgatisë një opinion lidhur me aplikimin për anëtarësim të Bosnje dhe Hercegovinës pas pranimit të përgjigjeve gjithëpërfshirëse dhe të plota në pyetësorin e saj. Me përpjekje dhe angazhim të qëndrueshëm, Bosnje dhe Hercegovina mund të bëhet kandidat për anëtarësim.

Kosova ka një mundësi për përparim të qëndrueshëm përmes zbatimit të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit dhe për të avancuar rrugëtimin e saj europian, sapo të lejojnë rrethanat objektive, thuhet në dokument.

Duhet të ekzistojë një marrëveshje gjithëpërfshirëse dhe normalisht e detyrueshme për normalizimin midis Serbisë dhe Kosovës, në mënyrë që ato të përparojnë në rrugët e tyre europiane.

Publikimi i strategjisë është një nga zhvillimet e rëndësishme për rajonin gjatë këtij viti. Në muajin prill, Komisioni Europian do të publikojë raportin e përparimit të këtyre vendeve, ndërsa në muajin maj në Sofje, pritet të mbahet takimi i lartë i vendeve të Ballkanit Perëndimorë. Strategjia e zgjerimit do të diskutohet më pas në qershor në takimin e lartë të Bashkimit Europian, ndërsa në korrik në Londër do të mbahet takimi i radhës i vendeve të Ballkanit Perëndimorë.